20 C
Pec
E shtunë, 1 Tetor, 2022

Ndryshimet klimatike mund ti përkeqësojnë shumicën e sëmundjeve njerëzore

Polio është kthyer, lija e majmunëve nuk po ngadalësohet, COVID-19 është ende përreth – dhe tani ka më shumë lajme jo shumë të mira në frontin e infeksionit: mbi 200 sëmundje njerëzore mund të përkeqësohen për shkak të ndryshimeve klimatike, sipas një studimi të ri .

Studiuesit e kanë ditur për një kohë të gjatë se ndryshimi i klimës ndikon në sëmundjet. Temperaturat më të ngrohta mund t’i bëjnë rajonet e reja mikpritëse për mushkonjat që bartin sëmundje, ndërsa përmbytjet nga stuhitë më të shpeshta mund të bartin baktere në rrjedhat e tyre të ujit.

Megjithatë, shumica e hulumtimeve u përqendruan vetëm në një pjesë të vogël të kërcënimeve ose një sëmundje në të njëjtën kohë. Studimi i ri, i botuar në Nature Climate Change, ndërtoi një hartë gjithëpërfshirëse të të gjitha mënyrave se si rreziqet e ndryshme klimatike mund të ndërveprojnë me 375 sëmundje infektive njerëzore të dokumentuara.

Autorët shqyrtuan mbi 77,000 artikuj shkencorë rreth atyre sëmundjeve dhe rreziqeve klimatike. Ata zbuluan se, nga ato 375 sëmundje, 218 mund të përkeqësohen nga gjëra të tilla si valët e të nxehtit, ngritja e nivelit të detit dhe zjarret.

Studimi zbuloi katër mënyra kryesore se si ndryshimi i klimës përkeqëson sëmundjet. Së pari, problemet ndodhin kur ndryshimet bëjnë që kafshët që mbartin sëmundje të afrohen me njerëzit. Për shembull, habitatet e kafshëve prishen nga gjëra të tilla si zjarret që çojnë lakuriqët dhe brejtësit në zona të reja, duke rritur gjasat që ata të transmetojnë sëmundje si Ebola te njerëzit. Studime të tjera tregojnë se ndryshimi i klimës i bën viruset më të prirur të kalojnë nga kafshët te njerëzit, siç ndodhi me koronavirusin që shkakton COVID-19. Ky fenomen gjithashtu ka të ngjarë të kontribuojë në shpërthimet e Zika-s në vitin 2016.

Njerëzit gjithashtu afrohen me kafshët që shkaktojnë sëmundje gjatë ngjarjeve të klimës. Sëmundjet si kolera dhe ethet Lassa ishin të lidhura me lëvizjen e njerëzve pas stuhive dhe përmbytjeve. Së treti, rreziqet klimatike gjithashtu u japin patogjenëve një nxitje – si për shembull se si rriten popullatat e mushkonjave që mbartin sëmundje në temperatura më të ngrohta. Së fundi, ndryshimet klimatike i bëjnë njerëzit më pak të aftë për të përballuar sëmundjet. Për shembull, ndryshimet e mëdha të temperaturës mund të dobësojnë sistemin imunitar të njeriut, gjë që mund të jetë arsyeja për shpërthimet e gripit.

Nëse jeni të interesuar të shikoni më nga afër të gjitha sëmundjet që preken, autorët e studimit ndërtuan një tabelë ndërvepruese që lidh çdo sëmundje me rreziqet klimatike që e përforcojnë atë. Kështu mund të shihni, për shembull, sesi thatësira, zjarret dhe përmbytjet i bëjnë më të zakonshme problemet shëndetësore të shkaktuara nga mizat e rërës – duke përfshirë ethet dhe kushtet parazitare të lëkurës. Lëvizje e lumtur (ose jo aq e lumtur)!/Njeshi/

- Advertisment -

Të fundit

Radio 1 – Live Radio 1 – Live
LIVE OFFLINE
track image
Loading...